Referans Monitörlerinizi Nasıl Yerleştirmelisiniz?

İdeal bir dinleme deneyimi yaşayabilmek için, referans hoparlörünüzü yerleştirirken bazı noktalara dikkat etmeniz gerekir. Öncelikle, mekan içindeki dinleme alanını belirlemeli ve dinleyicinin mekana ve monitörlerine göre nereye yerleştirileceğini belirlemelisiniz. Dikkatli bir planlama ile monitör yerleşiminiz, mümkün olan en iyi dinleme deneyiminin keyfini çıkarmanıza yardımcı olacaktır.

Dinleme Alanının Belirlenmesi

Odanızı dikey olarak eşit büyüklükte üç alana bölün: ön, orta ve arka. Müzik yapımları için dinleme kurulumunuzu ön alana yerleştirin. Sol ve sağ monitörler arasındaki açı 60° derece olmalıdır. Her monitör dinleme konumuna doğru yönlendirilmelidir. Film yapımları için dinleme kurulumunuzu arka alana yerleştirmeniz gerekiyor.

Düzgün dinleme yapabilmeniz için referans hoparlör konumunu duvarlardan en az bir metre uzağa yerleştirin. Odanızın sol-sağ simetri eksenini bulun ve dinleme kurulumunu simetrik olarak sol-sağ yönünde yerleştirin.

Tipik iki yönlü sistemler için, monitör akustik ekseninin önerilen yüksekliği kulak seviyesindedir, genellikle zeminden 1.2 ile 1.4 metre arasındadır. Monitörleri hafif bir eğimle daha yükseğe yerleştirmek zemin yansımalarını en aza indirecektir. Monitör zeminden ne kadar yüksekse, yansıma kaynaklı frekans tepkisi düzensizlikleri o kadar düşük olur.

İzleme ve Dinleme Konumu

Bir ses duvar, tavan ve zemin tarafından yansıtılır. Yansıyan ses, doğrudan ses ile aynı fazda olduğunda dinleyicideki ses seviyesi artar. Yansıyan ses, doğrudan ses ile faz dışı olduğunda ses seviyesi düşer.

Oda yüzeyleri ses enerjisini kıracak şekilde tasarlanmadıysa, yansıyan ses enerjisinin çoğu, duvara ulaştığı açıyla yansıtıcı duvardan ayrılır. Referans hoparlörünüzü, yan duvar, tavan ve zemin yansımaları dinleme konumuna doğru hareket edecek şekilde yerleştirmekten kaçının.

Oda boyutları, ses dalga boyu ile uyumlu olduğunda, ses enerjisi birikerek rezonanslar oluşturur. Bu rezonans sesi, rezonans frekansına bağlı olarak odanın belirli yerlerinde ses basıncı maksimumları ve minimumları ile odada duran dalgalar oluşturur. Monitörün odadaki konumu, rezonanslarının ne kadar enerji topladığını ve ne kadar duyulabilir hale geldiğini etkiler. Monitör konumlarının değiştirilmesi, sorunlu oda modu rezonans düzeylerinin azaltılmasına yardımcı olabilir. Dinleme konumu, oda modu rezonanslarına göre uygun olmayan bir şekilde konumlandırılabilir.

En doğru stereo görüntüleme, bir stereo çiftinde sol ve sağ monitör için yansımalar benzer olduğunda elde edilebilir. Bu, en yakın yan duvara ve monitörün arkasındaki duvara aynı mesafeyi koruyarak, sol ve sağ monitörleri oda içinde aynı yüksekliğe yerleştirerek ve dinleme konumunu odaya simetrik olarak sol-sağ yönünde yerleştirerek sağlanabilir.

Radyasyon Alanı

Radyasyon alanı, bir monitörün ses yaydığı hacimdir. Ses radyasyonu duvarlarla sınırlandığında ses seviyesi artar. Radyasyon alanının referans hoparlörüne yakın bir duvar tarafından yarıya indirilmesi, ses basıncı seviyesini iki katına çıkarır.

Boş alanda düz frekans yanıtına sahip bir monitör, sağlam bir duvara yerleştirildiğinde 6 dB'ye kadar daha yüksek ses seviyesi üretir. Bir köşede (iki duvar) bu kazanç 12 dB olabilir. Üç sınırla (tavana yakın köşe) kazanç +18 dB olabilir. 

Ses radyasyonu ve radyasyon alanı, monitörleri herhangi bir alana yerleştirirken dikkate alınması gereken bir şeydir. 

Duvar Yansımaları ve İptaller

Referans hoparlörünüzün yerleştirildiği duvardan uzaklığı, ses kalitesi için çok önemli olabilir. Monitör ile duvar arasında bu mesafenin ses dalga boyunun dörtte birine eşit olduğu frekansta bir boşluk olduğunda, duvar yansıması monitör ile faz dışıdır ve yansıyan ses monitörden gelen sesi iptal eder. Bu frekansta ses seviyesi azalır. Ne kadar azalma olacağı, mesafeye ve monitörün arkasındaki duvarın ne kadar ses yansıttığına bağlıdır.

Duvar yansımaları veya geri yansımalar, farklı frekanslarda bir dizi iptal oluşturur. İlk iptal çentiği 6 dB ile 20 dB arasında derinlikte olabilir.

İlk çözüm, monitörleri arka duvar yansımalarını ve dolayısıyla iptalleri ortadan kaldırarak sert bir duvar içerisinde gömme monte etmektir. Diğer bir olasılık da, boşluğu en aza indirecek şekilde monitörü duvara çok yakın yerleştirmektir. Bu, en düşük iptal frekansını o kadar yükseltir ki, monitör ileri yönlü hale gelir ve iptal artık gerçekleşmez. 

Alternatif olarak, arka yansımaları ortadan kaldırmak için monitör, duvardan önemli ölçüde uzaklaştırılabilir. İptal frekansı, monitörün düşük frekans kesmesinin altına düşürülecektir. Bu, doğrudan ses seviyesini arttırır ve yansıyan ses seviyesini azaltır, bu da ses kalitesini iyileştirir.

Yansıyan enerjinin genliğinin küçük olması ve doğrudan sesi iptal etmemesi için duvarı değiştirmek ve onu çok emici hale getirmek bir diğer çözüm önerisidir. Düşük frekansları yeniden üretmek için bir subwoofer kullanıldığında, monitörler daha özgürce yerleştirilebilir. Subwoofer duvara/duvarlara yakın yerleştirilmelidir.

Yansıyan ses woofer çıkışını azaltabilir ve referans hoparlörünüzün düşük frekans çıkışının çok düşük görünmesine neden olabilir. İptalden kaçınmak için monitörü duvara yeterince yakın yerleştirin. Tipik olarak monitörün önünden duvara olan mesafe 60 santimetreden az olmalıdır. Bu, düşük frekans çıkışının azalmamasını sağlar. Ek olarak, arka bas refleks bağlantı noktasından tam çıkış sağlamak için monitörün duvara en az 5 cm açıklığa ihtiyacı vardır.

Siz de bu öneriler doğrultusunda odanız içerisinde gerekli düzenlemeleri sağlayabilir ve düzügün bir biçimde referans monitör konumlandırması yapabilirsiniz.