Menü
Hesabım
Şifremi Unuttum
Sepetim
10 Kasım: Atatürk’ün Son Yıllarının Gündemi
07.11.2025

10 Kasım: Atatürk’ün Son Yıllarının Gündemi

Cumhuriyet’in kurucu lideri 1930’ların ikinci yarısında, sağlığı giderek zorlaşsa da ülkenin ritmini belirlemeye devam etti. Bugün 10 Kasım’da, kalıplaşmış cümlelere sığınmadan, 1935-1938 arasında nelerin değiştiğini; neleri bitirdiğini, neleri başlattığını ve hangilerinin ömrü yetmediği için yarım kaldığını hatırlayalım.

 

1935: Toplumsal hayat

Yılın başında Ayasofya, Bakanlar Kurulu kararıyla müze olarak ziyarete açıldı; bu adım kültür politikalarının ve laik cumhuriyet vizyonunun somut bir izdüşümüydü (1 Şubat 1935’te ziyaretlere açılış).

 

Aynı yıl haftalık tatil günü, uluslararası ekonomik ve toplumsal eşgüdüm için Cuma’dan Pazar’a alındı; düzenleme 27 Mayıs 1935 tarihli kanunla yapıldı.

 

Siyasette kadın temsili, 5 Aralık 1934’te kazanılan seçme-seçilme hakkının ardından 8 Şubat 1935 genel seçimlerinde Meclis’e giren ilk kadın milletvekilleriyle gerçek hayata taşındı.

 

Aynı eksende iktisat ve teknoloji: Etibank ve Maden Tetkik ve Arama (MTA) kurularak yeraltı kaynaklarının planlı biçimde işletilmesinin kurumsal zemini hazırlandı (14-22 Haziran 1935).

 

1936: Boğazlar

Montreux Sözleşmesi (20 Temmuz 1936) ile Türkiye, Boğazlar üzerindeki askeri denetimini geri aldı; sözleşme 9 Kasım 1936’da yürürlüğe girdi. Bu, savaş yaklaştıkça ülkenin güvenlik mimarisini kökten etkileyen bir dönüm noktasıydı.

 

1937: Hukuk, Dış Politika ve Çalışma Hayatı

Laikliğin Anayasa’ya devletin niteliği olarak yazılması 1937’de gerçekleşti; “ilke” artık metnin içinde, siyasal düzenin temel unsurlarından biriydi.

 

Aynı yıl 3008 sayılı İş Kanunu bir yıllık geçişin ardından 15 Haziran 1937’de yürürlüğe girerek çalışma hayatına asgari güvenceler getirdi.

 

Bölgesel güvenlikte Saadabad Paktı (8 Temmuz 1937), Türkiye-İran-Irak-Afganistan arasında saldırmazlık ve sınırların dokunulmazlığı ilkelerini pekiştirdi.

 

Aynı dönemin sakin ama büyük jesti: Atatürk, 11 Haziran 1937’de Orman Çiftliği dâhil çiftliklerini Hazine’ye bağışladı; devlet eliyle modern tarımın sürdürülebilmesi için şahsi mülkünü kamuya devretti.

 

Sonbaharda hükümet değişti; İsmet İnönü’nün çekilmesiyle 1 Kasım 1937’de Celâl Bayar başbakan oldu. Değişim, ekonomik yönetimde vites ayarı anlamı da taşıyordu.

 

1938: Hatay dosyası ve vasiyet

Sağlığı ağırlaşsa da Atatürk, baharda Mersin ve Adana’ya gidip Kabine toplantılarına başkanlık etti; Hatay meselesini bizzat takip etti. Hastalığı İstanbul’da siroz olarak teşhis edildi.

2 Eylül 1938’de “Hatay Devleti” ilan edildi; süreç, 29 Haziran 1939’da bölgenin Türkiye’ye katılmasıyla tamamlanacaktı. Atatürk bu finali göremedi ama dosyanın ana mimarlarından biriydi.

5 Eylül 1938 tarihli vasiyetinde, İş Bankası’ndaki hisselerinden doğan temettü gelirlerini Türk Dil Kurumu ve Türk Tarih Kurumu’na tahsis ederek kültür politikalarının finansmanını kalıcılaştırdı.

 

10 Kasım 1938 sabahı saat 09.05’te Dolmabahçe Sarayı’nda vefat etti.

 

Yarım kalan ama yön verenler

İkinci Beş Yıllık Sanayi Planı (1938-42) daha kapsamlı bir sanayileşme hedefliyordu; ancak savaş iklimi ve liderin ölümü nedeniyle plan tam manasıyla uygulanamadı.

 

Hatay’ın Türkiye’ye katılması 1939’da gerçekleşti; bu, Atatürk’ün diplomatik çizdiği hattın doğal sonucuydu.

 

10 Kasım, bir yas gününden çok, son yıllarda atılan “soğukkanlı ve iş bitirici” adımların nasıl kalıcı sonuçlar yarattığını görme imkânı veriyor. Boğazların statüsünden çalışma hukukuna, bölgesel paktlardan kültür kurumlarının finansmanına kadar her başlık, bugün hâlâ hayatımızda.

Blog Son Eklenenler
Plak Nasıl Temizlenir ve Nasıl Saklanır? Plak Bakım Rehberi
Plak Nasıl Temizlenir ve Nasıl Saklanır? Plak Bakım Rehberi

Plak koleksiyonunuzun ses kalitesini korumak ve ömrünü uzatmak için doğru temizlik ve saklama yöntemleri büyük önem taşır. Bu rehberde antistatik plak fırçaları, özel temizleme solüsyonları ve plak yıkama makineleriyle plak temizliğinin nasıl yapılacağını; plakların çizilme, toz, nem ve sıcaklıktan nasıl korunacağını ele alıyoruz. Ayrıca doğru plak saklama koşulları, pikap iğnesi bakımı ve plak temizliğinde sık yapılan hatalara değinerek koleksiyonunuzu uzun yıllar güvenle kullanmanıza yardımcı olacak pratik öneriler sunuyoruz.

Devamını Oku
04.11.2026
Bass Sesi Neden Vücutta Hissedilir? Düşük Frekansların Etkisi
Bass Sesi Neden Vücutta Hissedilir? Düşük Frekansların Etkisi

Genel Kültür

Güçlü bir ses sisteminin karşısında bass seslerini neden yalnızca duymakla kalmaz, aynı zamanda vücudumuzda hissederiz? Düşük frekanslı ses dalgalarının oluşturduğu titreşimler, müziği fiziksel bir deneyime dönüştürür. Bu yazımızda bass frekanslarının vücudumuz üzerindeki etkilerini, subwoofer sistemlerinin çalışma prensibini ve bass performansını etkileyen faktörleri inceliyoruz.

Devamını Oku
27.10.2026
Foley Sanatı: Filmlerdeki Sesler Nasıl Üretiliyor?
Foley Sanatı: Filmlerdeki Sesler Nasıl Üretiliyor?

Genel Kültür

Foley sanatı, film ve dizilerde duyduğumuz ayak sesleri, kapı gıcırtıları, kıyafet hareketleri ve daha pek çok ses efektinin gündelik nesneler kullanılarak yeniden oluşturulmasıdır. Peki, filmlerdeki sesler nasıl üretilir? Foley sanatçılarının kullandığı yaratıcı teknikleri, ses kayıt süreçlerini ve gerekli ekipmanları keşfedin.  

Devamını Oku
19.10.2026
Neden Kendi Sesimizi Kayıttan Dinleyince Garipsiyoruz?
Neden Kendi Sesimizi Kayıttan Dinleyince Garipsiyoruz?

Genel Kültür

Kendi sesimizi kayıttan dinlediğimizde neden farklı duyduğumuzu hiç merak ettiniz mi? Bunun temel nedeni, konuşurken sesimizi hem hava yoluyla hem de kafatasımızdaki titreşimler sayesinde duymamızdır. Kayıtlarda ise bu kemik iletimi ortadan kalkar ve yalnızca mikrofonun yakaladığı ses duyulur. Mikrofon türü, kayıt mesafesi, oda akustiği ve kullanılan ekipman da sesimizin kayıttaki karakterini etkiler. Bu yazıda, kendi sesimizi neden yabancı bulduğumuzu ve daha doğal bir kayıt için nelere dikkat edilmesi gerektiğini inceliyoruz.

Devamını Oku
01.10.2026
İnsan Kulağının Duyabileceği Frekans Aralığı Nedir?
İnsan Kulağının Duyabileceği Frekans Aralığı Nedir?

İnsan kulağının genel kabul gören işitme aralığı yaklaşık 20 Hz – 20 kHz arasındadır. Bu yazıda frekans bölgelerinin ne ifade ettiğini, yaş ve dinleme koşullarının işitmeye etkisini, kulaklık ve stüdyo monitörlerinde frekans tepkisinin önemini ve doğru ekipman seçiminde dikkat edilmesi gereken temel noktaları inceliyoruz.

Devamını Oku
21.09.2026
Podcast İçin Gereken Ekipmanlar Nelerdir? Başlangıçtan Profesyonele Podcast Rehberi
Podcast İçin Gereken Ekipmanlar Nelerdir? Başlangıçtan Profesyonele Podcast Rehberi

Podcast için hangi ekipmanlara ihtiyacınız var? Mikrofon, ses kartı, kulaklık, podcast mikseri, mikrofon standı ve diğer kayıt ekipmanlarını başlangıçtan profesyonel seviyeye kadar keşfedin. Kayıt ortamınıza, kişi sayısına ve içerik formatınıza göre doğru podcast setup’ını oluşturmak için ihtiyacınız olan temel bilgileri bu rehberde bulabilirsiniz.

Devamını Oku
10.09.2026
Evde Stüdyo Nasıl Kurulur? Yeni Başlayanlar İçin Adım Adım Rehber
Evde Stüdyo Nasıl Kurulur? Yeni Başlayanlar İçin Adım Adım Rehber

Home Studio

Evde stüdyo nasıl kurulur? Ses kartı, mikrofon, stüdyo kulaklığı, referans monitörü ve MIDI ekipmanlarıyla home studio kurulumunu adım adım öğrenin.

Devamını Oku
25.08.2026
Sesçibaba 7 Yaşında: 7 Yıldır Aynı Tutkuyla
Sesçibaba 7 Yaşında: 7 Yıldır Aynı Tutkuyla

Sesçibaba 7 yaşında! 2019 yılından bu yana profesyonel ses sistemleri, stüdyo ekipmanları, mikrofonlar, ses kartları, DJ ekipmanları, kulaklıklar ve müzik prodüksiyon çözümlerini kullanıcılarıyla buluşturan Sesçibaba, 7. yaşını özel fırsatlarla kutluyor. Sesçibaba’nın hikâyesini, müzik ve ses teknolojileri alanındaki yolculuğunu keşfedin;  3–28 Ağustos tarihleri arasında geçerli 7. yaş kampanyasına özel avantajları inceleyin.

Devamını Oku
07.08.2026