Menü
Hesabım
Şifremi Unuttum
Sepetim
10 Kasım: Atatürk’ün Son Yıllarının Gündemi
07.11.2025

10 Kasım: Atatürk’ün Son Yıllarının Gündemi

Cumhuriyet’in kurucu lideri 1930’ların ikinci yarısında, sağlığı giderek zorlaşsa da ülkenin ritmini belirlemeye devam etti. Bugün 10 Kasım’da, kalıplaşmış cümlelere sığınmadan, 1935-1938 arasında nelerin değiştiğini; neleri bitirdiğini, neleri başlattığını ve hangilerinin ömrü yetmediği için yarım kaldığını hatırlayalım.

 

1935: Toplumsal hayat

Yılın başında Ayasofya, Bakanlar Kurulu kararıyla müze olarak ziyarete açıldı; bu adım kültür politikalarının ve laik cumhuriyet vizyonunun somut bir izdüşümüydü (1 Şubat 1935’te ziyaretlere açılış).

 

Aynı yıl haftalık tatil günü, uluslararası ekonomik ve toplumsal eşgüdüm için Cuma’dan Pazar’a alındı; düzenleme 27 Mayıs 1935 tarihli kanunla yapıldı.

 

Siyasette kadın temsili, 5 Aralık 1934’te kazanılan seçme-seçilme hakkının ardından 8 Şubat 1935 genel seçimlerinde Meclis’e giren ilk kadın milletvekilleriyle gerçek hayata taşındı.

 

Aynı eksende iktisat ve teknoloji: Etibank ve Maden Tetkik ve Arama (MTA) kurularak yeraltı kaynaklarının planlı biçimde işletilmesinin kurumsal zemini hazırlandı (14-22 Haziran 1935).

 

1936: Boğazlar

Montreux Sözleşmesi (20 Temmuz 1936) ile Türkiye, Boğazlar üzerindeki askeri denetimini geri aldı; sözleşme 9 Kasım 1936’da yürürlüğe girdi. Bu, savaş yaklaştıkça ülkenin güvenlik mimarisini kökten etkileyen bir dönüm noktasıydı.

 

1937: Hukuk, Dış Politika ve Çalışma Hayatı

Laikliğin Anayasa’ya devletin niteliği olarak yazılması 1937’de gerçekleşti; “ilke” artık metnin içinde, siyasal düzenin temel unsurlarından biriydi.

 

Aynı yıl 3008 sayılı İş Kanunu bir yıllık geçişin ardından 15 Haziran 1937’de yürürlüğe girerek çalışma hayatına asgari güvenceler getirdi.

 

Bölgesel güvenlikte Saadabad Paktı (8 Temmuz 1937), Türkiye-İran-Irak-Afganistan arasında saldırmazlık ve sınırların dokunulmazlığı ilkelerini pekiştirdi.

 

Aynı dönemin sakin ama büyük jesti: Atatürk, 11 Haziran 1937’de Orman Çiftliği dâhil çiftliklerini Hazine’ye bağışladı; devlet eliyle modern tarımın sürdürülebilmesi için şahsi mülkünü kamuya devretti.

 

Sonbaharda hükümet değişti; İsmet İnönü’nün çekilmesiyle 1 Kasım 1937’de Celâl Bayar başbakan oldu. Değişim, ekonomik yönetimde vites ayarı anlamı da taşıyordu.

 

1938: Hatay dosyası ve vasiyet

Sağlığı ağırlaşsa da Atatürk, baharda Mersin ve Adana’ya gidip Kabine toplantılarına başkanlık etti; Hatay meselesini bizzat takip etti. Hastalığı İstanbul’da siroz olarak teşhis edildi.

2 Eylül 1938’de “Hatay Devleti” ilan edildi; süreç, 29 Haziran 1939’da bölgenin Türkiye’ye katılmasıyla tamamlanacaktı. Atatürk bu finali göremedi ama dosyanın ana mimarlarından biriydi.

5 Eylül 1938 tarihli vasiyetinde, İş Bankası’ndaki hisselerinden doğan temettü gelirlerini Türk Dil Kurumu ve Türk Tarih Kurumu’na tahsis ederek kültür politikalarının finansmanını kalıcılaştırdı.

 

10 Kasım 1938 sabahı saat 09.05’te Dolmabahçe Sarayı’nda vefat etti.

 

Yarım kalan ama yön verenler

İkinci Beş Yıllık Sanayi Planı (1938-42) daha kapsamlı bir sanayileşme hedefliyordu; ancak savaş iklimi ve liderin ölümü nedeniyle plan tam manasıyla uygulanamadı.

 

Hatay’ın Türkiye’ye katılması 1939’da gerçekleşti; bu, Atatürk’ün diplomatik çizdiği hattın doğal sonucuydu.

 

10 Kasım, bir yas gününden çok, son yıllarda atılan “soğukkanlı ve iş bitirici” adımların nasıl kalıcı sonuçlar yarattığını görme imkânı veriyor. Boğazların statüsünden çalışma hukukuna, bölgesel paktlardan kültür kurumlarının finansmanına kadar her başlık, bugün hâlâ hayatımızda.

Blog Son Eklenenler
Modal Electronics: ARGON, COBALT, CARBON
Modal Electronics: ARGON, COBALT, CARBON

Midi Klavyeler - Synthesizer

Synth dünyasında bazı markalar “çok özellik” ile öne çıkar; Modal Electronics ise bunun üstüne bir şey daha koyar: derin ses tasarımını sahnede ve stüdyoda gerçekten oynanabilir hâle getirir.  ARGON, COBALT ve CARBON serileri; menülerde kaybolmadan, hızlıca karakter yakalamayı seven müzisyenlere de; modülasyon, sekans ve dokularla saatlerce uğraşan sound designer’lara da hitap eder.  

Devamını Oku
16.01.2026
David Bowie: Ziggy’den Blackstar’a
David Bowie: Ziggy’den Blackstar’a

David Bowie, stil ve müziği en etkileyici şekilde birleştiren isimlerden biriydi. Kıyafetleri sadece birer kostüm değil, dönemsel manifestolardı. Müzikleri ise hit olmanın çok ötesinde, birer atmosferdi. Her albümde başka biri gibi davranmadı; gerçekten başka biri oldu. Bowie’nin kariyeri, bir figürün çizgisel gelişiminden çok, parçalı bir evren gibiydi. Her dönem başka bir enerji, başka bir tavır.

Devamını Oku
09.01.2026
Bose L1 Pro: Taşınabilir Line Array Rehberi
Bose L1 Pro: Taşınabilir Line Array Rehberi

Ses Sistemleri

Bose, 1964’te Dr. Amar Bose tarafından ABD’de kurulan ve ses deneyimini “yenilik” odağında geliştirmeyi hedefleyen bir premium ses teknolojileri markasıdır. Evde, hareket hâlindeyken ve otomobil içinde kullanıma yönelik çözümler geliştirir; yıllar içinde hoparlör teknolojilerinden araç içi ses sistemlerine ve gürültü engellemeye uzanan geniş bir ürün ekosistemi oluşturmuştur.

Devamını Oku
02.01.2026
Dünyaca Ünlü Şarkıcıların Sahne Öncesi Ses Isınma Rutinleri
Dünyaca Ünlü Şarkıcıların Sahne Öncesi Ses Isınma Rutinleri

Genel Kültür

Büyük bir sahneye çıkmadan önce yapılan rutinler nefes egzersizleri, rezonans çalışmaları, artikülasyon açma, vücudu ısıtma, hidrasyon, zihinsel odaklanma ve kısa prova aslında tek bir amaca hizmet eder: sesi güvenli ve kontrol edilebilir hâle getirmek. Ses telleri “soğukken” yüksek şiddette, uzun süreli ve stres altında çalıştırıldığında zorlanma riski artar; bu yüzden profesyoneller ısınmayı bir performans geleneğinden çok, sahne mesaisinin parçası olarak görür. Modern pop/rock konserlerinde devasa ses basıncı, uzun setlist’ler, kesintisiz hareket ve turne temposu bu ihtiyacı daha da büyütür.

Devamını Oku
19.12.2025
Ev Stüdyonda Davul Kaydı: İhtiyacın Olan Temel Bilgiler
Ev Stüdyonda Davul Kaydı: İhtiyacın Olan Temel Bilgiler

Genel Kültür

Davul, kaydı en çok emek isteyen enstrümanlardan biri. Akustik sette gerçek davul kasnakları, ziller, oda akustiği ve hava hareketi işin içindeyken, elektronik davulda vurduğun pad’ler aslında bir tetik sensörünü çalıştırıyor ve ses, davul modülünden ya da bilgisayardaki sanal enstrümanlardan geliyor. Yani birinde oda ve mikrofon fiziğiyle uğraşıyorsun, diğerinde dijital dünya, gecikme, modül ayarları ve MIDI devreye giriyor. Davulu diğer enstrüman kayıtlarından ayıran şey de bu: Vokal ya da gitar çoğu zaman tek bir kaynak gibi davranırken, davulda aynı anda farklı frekanslara sahip birçok parça, çok hızlı vuruşlar ve yüksek enerjiyle uğraşırsın. Bu yüzden davul kaydı, özellikle ev ortamında, hem müzikal hem teknik açıdan en dikkat isteyen kayıt türlerinden biri sayılır.

Devamını Oku
12.12.2025
Asimetrik, Bose Professional’ın Türkiye Distribütörü Olarak Yeni DesignMax Luna Serisini Tanıtıyor
Asimetrik, Bose Professional’ın Türkiye Distribütörü Olarak Yeni DesignMax Luna Serisini Tanıtıyor

Ses Sistemleri

Profesyonel ses dünyasında mimari ve ticari mekânlara odaklanan çözümler söz konusu olduğunda, Bose Professional uzun yıllardır küresel ölçekte referans alınan markalardan biri. Otellerden restoranlara, perakende alanlarından ibadethanelere ve üniversitelere kadar çok çeşitli projede kullanılan Bose Professional sistemleri, özellikle mimariyle uyumlu, tasarımı gözeten ve yüksek performans sunan yapılarıyla öne çıkıyor.

Devamını Oku
28.11.2025
SSL Super 9000; Miras moderniteyle buluşuyor
SSL Super 9000; Miras moderniteyle buluşuyor

Ses Kartı

Solid State Logic, yani SSL, 1969’dan beri profesyonel ses dünyasının en ikonik markalarından biri. İngiltere merkezli şirket; büyük format stüdyo miks masaları, sinyal işleyiciler ve bugün artık kişisel stüdyolara kadar inen yaratıcı araçlar üretiyor. Özellikle 4000 ve 9000 serisi analog konsollar, sayısız hit albümün arkasındaki “imza sound”un önemli bir parçası.

Devamını Oku
21.11.2025